Now Reading
Journalistieke boxing match in College Tour: Huys vs Roosegaarde
2

Journalistieke boxing match in College Tour: Huys vs Roosegaarde

by R.M. van Dobbenmaart 1, 2016

Als presentator Twan Huys geen criminelen uitnodigt, is College Tour een mooi interviewprogramma om naar te kijken. Maar in de uitzending van 19 februari was poëtisch techno-innovator Daan Roosegaarde te gast, en dat verliep allerminst gesmeerd.

Eens schreef Willem Elsschot de beroemde dichtregel: ‘Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren.’ Deze regel is in elk geval niet van toepassing op Daan Roosegaarde (36). Regels, scepticisme, technische onmogelijkheden en negativisme, houden deze toekomstkunstenaar geen van allen tegen om de wereld een beetje mooier te maken (denk aan de regenboog van licht op Amsterdam Centraal). Of verder te brengen (kledingstukken die transparant worden als de drager opgewonden raakt). Duurzamer te maken (met speciale verf behandelde snelwegen die gedurende de dag opladen en ’s nachts licht geven) en schoner achter te laten (het stadspark in Beijing waarboven smog in een cirkel uit de lucht wordt gefilterd).

De gerenommeerde Nieuwsuur-presentator Twan Huys heeft zijn twijfels bij alle innovaties van Roosegaarde. Hij legt hem het vuur aan de schenen, en doet dat op slinkse wijze.

Vooruitkijken

Roosegaarde was al eens te gast in Zomergasten, De Wereld Draait Door en als spreker op het populaire lezingenplatform TEDx. Dan is het een kleine stap naar College TourVoor een bak studenten, op een podiumpje in zijn eigen studio, bespreekt hij met Huys zijn drijfveren. Er gebeurt meteen al iets opmerkelijks. De presentator had van tevoren graag Roosegaardes familie willen interviewen, voor wat leuke quotes, maar dat mocht blijkbaar niet. Roosegaarde verklaart eerst niets van een verbod te weten, en zegt dan liever vooruit te kijken; het verleden is oninteressant. Of misschien wel pijnlijk. We zullen het nooit weten.

collegetour_roosegaarde2

Societyfiguur

Huys heeft zich dan maar gewend tot Tracy Metz, directrice van het John Adams Institute. Zij vindt het werk van Studio Roosegaarde interessant, maar prijst vooral de marketing. De show die om de kunstprojecten heen wordt gecreëerd. Ze noemt Roosegaarde zelf een ‘societyfiguur’, vanwege zijn vele contacten met burgemeesters en het Koninklijk Huis. ‘Wat grappig. Zo zie ik het helemaal niet’, is zijn reactie. Het gaat hem puur om het realiseren van het idee, en daar heb je nu eenmaal ‘de buitenwereld’ voor nodig.

Podium en afvoerputje

Huys doet er nog een schepje bovenop. Het is niet toevallig dat de fragmenten die hij laat zien, op een bepaalde manier zijn gemonteerd en een bepaalde opbouw hebben. De volgende commentator is Roosegaardes oud-kunstacademieklasgenoot Filemon Wesselink. Hij vond Roosegaarde in die tijd ‘te gek’, maar ook compleet ‘monomaan’. Een ‘narcist’, ook, die er weleens met andermans ideeën vandoor ging. Waarschijnlijk niet bewust, maar toch. Wesselink zegt in een reactie op de uitzending dat al zijn positieve commentaar op de vloer van de montagekamer is blijven liggen. Roosegaarde herkent zich maar ten dele in de kritiek. Was hij een narcist? ‘Volgens mij begrijpt Filemon niet precies wat dat woord betekent’, zegt hij lachend. Zijn werk staat in het teken van de droom, niet van het ego. Over de aantijging dat hij met de eer van anderen streek, zegt hij: ‘Aan het einde ben ik wel degene die alle tijd, liefde en energie erin steekt. Je bent eigenlijk het podium en je bent ook het afvoerputje.’

De Twan Huys Show

We zijn halverwege de uitzending en het wordt duidelijk waar Huys heen wil. Het lijkt allemaal wel zo origineel wat Roosegaarde doet, maar is het dat wel? Ook de vragen uit de zaal gaan vooral over ideeën. Hoe ze ontstaan, en wat innovatie precies is als de techniek erachter al bestaat. Legitieme vragen voor een ‘techno-innovator’, maar Roosegaarde komt steeds meer in de verdediging terecht. Overigens is de naam van het programma behoorlijk misleidend. Het is vooral de Twan Huys Show, waarbij af en toe een student een vraag mag stellen.collegetour_roosegaarde3

De ontmaskering

Om zijn gast definitief in de hoek te drukken, laat Huys een interview zien met Bob Ursem van de TU Delft. Zijn technologische uitvinding – het omzetten van smog in schone lucht – heeft Roosegaarde gebruikt voor zijn ‘Smog Free Tower’ in Rotterdam. Het zit Bob duidelijk niet lekker dat Roosegaarde in de media doet voorkomen dat het zijn eigen (originele) idee was: ‘De wereld denkt dat Daan het gemaakt heeft, maar dat is niet zo. Daan heeft er een prachtige vorm aan gegeven.’ Huys’ insteek is zonneklaar. Hier heeft hij naar toegewerkt. De grote ontmaskering van iemand die ideeën steelt, met andermans veren pronkt. Roosegaarde voelt de valstrik feilloos aan en heeft er geen zin meer in.

‘Ik stop niet snel’

‘Zullen we anders gewoon stoppen, of zoiets?’ zegt hij na het fragment. ‘Nee’, interrumpeert Huys meteen. ‘Ik vind het een hele flauwe manier van iets dat kwetsbaar is in een verkeerd licht zetten’, zegt Roosegaarde. ‘Ik stop niet snel, dames en heren, echt niet’, zegt hij en verlaat het podium. Hij blijft vriendelijk, maar kookt van binnen. Het is onduidelijk of hij nog terugkomt. Ondertussen vermaakt Huys zich met het publiek, veegt zijn straatje schoon, legt uit wat zijn (integere) bedoeling was, namelijk onderzoeken wanneer iets ‘van jou’ is. Na een plaspauze van 18 minuten, komt Roosegaarde terug. Grijns op zijn gezicht. ‘Ik doe dit voor jullie’, zegt hij, wijzend naar de studenten.

De journalistieke vraag

Als Huys vraagt waarom hij wegliep, antwoordt Roosegaarde: ‘Wat me raakt, is, je bevraagt mijn oprechtheid. Daar heb ik een probleem mee.’ Begrijpelijkerwijs zoekt hij naar een reden voor deze setup van Huys, die bij hoog en bij laag beweert het niet zo bedoeld te hebben. Gaat het om kijkcijfers scoren? Nee, zegt Huys, het gaat om de ‘journalistieke vraag’. Dat klinkt als een goedkope vrijbrief om iemand onderuit te halen, en dat is het ook. Het is een interessante vraag, waar het intellectuele (en juridische) eigendom van een idee ligt. Bij één persoon, een heel team, of bij niemand? Echter, als je de uitzending analyseert, is dit geen vraag die vanuit interesse wordt gesteld. Hij komt tegen het einde, als klapstuk, nadat een dik half uur is geprobeerd om Roosegaarde in diskrediet te brengen met allerhande verdachtmakingen. Hij kan niets anders doen dan zich tegen de klippen op verdedigen, met vier afgezaagde stoelpoten. Of weglopen.

Vooropgezet plan

Wat dat betreft, is het verfrissend. Freek de Jonge liep nog wel eens weg uit een talkshow. Johan Derksen idem dito, maar dat is alweer jaren geleden. Tegenwoordig is iedereen maar wat blij om bij Twan, Matthijs, Eva, Humberto of Jeroen aan te schuiven. Dat Roosegaarde niet wilde meewerken aan een vooropgezet plan, pleit voor de kunstenaar. Huys kan het journalistiek verantwoord noemen tot hij een ons weegt, maar het deugt niet. De laatste paar minuten van de aflevering worden professioneel afgewerkt, maar het leed is reeds geschied. Wat blijft hangen, is niet ‘wat een waanzinnig professioneel journalistiek interview’, maar ‘Twan, jongen. Kom op. Moest dat nou, al die messen in de rug van je gast?’ Misschien volgende keer toch maar weer een crimineel uitnodigen.

What's your reaction?
Eens
0%
Oneens
0%
About The Author
R.M. van Dobben
Schrijft wat hij kijkt. Recenseert films, series en Boer Bakt Mol.

Leave a Response